Aan de verkeerde kant

Lees ook de serie Het dramatische leven van een jongen

Na twee jaar geschiedenis gestudeerd te hebben in Leiden, stopte ik in de zomer van 1975 met die studie omdat ze zo gruwelijk saai was en bovendien van een abominabele kwaliteit. Enkele maanden daarvoor was ik op mijn twintigste verhuisd van een kamer aan de rand van Leiden naar een appartement aan de Doubletstraat Den HaagPaviljoensgracht in Den Haag, recht tegenover een drukbezochte hoerenstraat en vlakbij het centrum. Mijn studiebeurs was beëindigd en ik had alleen nog een bijbaantje voor in de weekenden en vakantieperiodes, als ziekenverzorger in een verpleegtehuis voor demente bejaarden in Warmond. Dat bracht te weinig op om van te leven.

Ik zou in militaire dienst moeten. Maar dat was geen optie, want ik was een vredelievend mens. Daarom besloot ik om dienst te weigeren op grond van gewetensbezwaren. Het zou nog geruime tijd duren voordat die vervangende dienstplicht zou ingaan. Ondertussen moest ik ander werk zien te vinden. Omdat ik dat niet direct vond, werd mijn financiële situatie steeds nijpender.

De inschrijving bij het Gewestelijk Arbeidsbureau was een administratieve formaliteit en leverde geen werk op. Ik kwam tot de conclusie dat ik het voorlopig van een uitkering moest hebben en dacht dat ik daar wel gemakkelijk aan zou kunnen komen. Tenslotte voldeed ik aan alle voorwaarden en had ik recht op bijstand bedoeld voor werkloze werknemers.

GSD Den Haag NeherkadeOp een regenachtige maandagochtend fietste ik vol goede moed maar ook wel een beetje gespannen naar de Haagse Sociale Dienst aan de Neherkade. Daar aangekomen zag ik de mensen tot buiten het gebouw staan. De Sociale Dienst van Den Haag had nog geen wijkkantoren, dus iedereen die er moest zijn, meldde zich bij het kantoor aan de Neherkade. Het waren voornamelijk mensen uit Suriname die geen vertrouwen hadden in de op handen zijnde onafhankelijkheid van hun land en hun heil in Nederland zochten.

Met veel moeite wist ik me naar binnen te werken. Daar was het een janboel van jewelste. Geschreeuw, gevloek, mensen op elke plek waar je maar kon zitten of staan. Even werd ik bevangen door de gedachte om zo snel mogelijk rechtsomkeert te maken. Maar ik kwam weer tot mezelf en besefte dat er niets anders opzat dan lang te wachten in oncomfortabele omstandigheden.

nummertje trekkenWonder boven wonder ontdekte ik een apparaat waar je een nummertje uit kon trekken. Ik keek eens goed om me heen en zag tal van deuren die toegang gaven tot ruimtes die slechts door schotten van elkaar gescheiden waren. Het was zaak om goed op te letten, want er zat geen enkel systeem in de volgorde van de nummering.

Plotseling hoorde ik zowaar iemand mijn nummer roepen. Ik worstelde me door de massa en bereikte degene die mijn nummer had omgeroepen. Het was een vrouw van om en nabij de dertig. “Gaat u zitten”, zei ze, zonder me een hand te geven. Aan weerszijden van de schotten hoorde ik opgewonden stemmen, maar ik concentreerde me op mijn eigen situatie. Ik moest ervoor zorgen dat ik een aanvraag indiende. En dan maar zien wat er uit de bus kwam.

“Wat kan ik voor u doen?” , vroeg de dame achter het bureau met een afhoudende klank in haar stem. “Ik heb geen recht meer op een studiebeurs en kan niet rondkomen van mijn bijbaantje”, bracht ik naar voren. “Oh, dus u hééft al werk. Dan is er ook geen recht op een uitkering”, stelde ze vast. “Maar ik verdien veel te weinig om van te kunnen leven!”, wierp ik tegen, “Ik heb me bij het GAB laten inschrijven en daar zeiden ze dat ik een uitkering kon krijgen.” “Dat kan wel zo zijn, maar het arbeidsbureau bepaalt niet of u recht heeft op een uitkering”, antwoordde ze snibbig. “Ik zal even overleggen met de beslissingsambtenaar”, voegde ze er aan toe. Binnen een minuut was ze weer terug. “Ik heb het nagevraagd en u heeft inderdaad geen recht op een uitkering. Ik kan verder niets voor u doen”.

Direct na die woorden stond ze op en hield de deur voor me open. Verbouwereerd liep ik de spreekkamer uit. De hal was nog steeds stampvol toen ik het gebouw verliet. Pas toen ik weer op de fiets zat, drong tot me door dat ik geen aanvraag had ingediend. Ik had me groeiende boosheiddoodeenvoudig af laten poeieren. Langzaam begon mijn boosheid te groeien. Eenmaal weer thuis was ik een en al verontwaardiging. Waar haalde die trut het recht vandaan om me zo te behandelen? Ze had een aanvraag moeten innemen, en als ik inderdaad geen recht had op een uitkering, dan toch tenminste wel op een schriftelijke beslissing!

Ik was ervan overtuigd dat de Sociale Dienst-mevrouw helemaal geen beslissingsambtenaar had geraadpleegd. Het was gewoon een standaardtrucje om mensen enigszins geloofwaardig af te schepen. Nog steeds woedend besloot ik de volgende dag terug te gaan en te eisen dat ze een aanvraag zouden innemen.

Ik trof aan de Neherkade precies dezelfde chaotische toestand aan als de dag ervoor, maar nu had ik enige ervaring opgedaan. Kordaat baande ik me een weg naar het nummertjesapparaat en eenmaal aan de beurt zei ik ferm: “Ik kom een RWW-uitkering aanvragen”. “Je maakt weinig kans”, antwoordde de ambtenaar tegenover me nadat hij mijn verhaal had aanhoord. “Dat zullen we nog weleens zien”, zei ik strijdbaar. Binnen twee weken had ik een afwijzing op mijn aanvraag ontvangen.

Die afwijzing was niet eens gemotiveerd! Een simpel briefje met de mededeling ‘Uw afvraag voor een uitkering op grond van de Rijksgroepsregeling Werkloze Werknemers is afgewezen’. Ik liet het er niet bij zitten en besloot onmiddellijk bezwaar te maken. In de tussentijd kon ik bij vrienden eten en net voldoende geld lenen om in mijn levensonderhoud te voorzien. Mijn huurachterstand was te overzien en de huisbazin deed er nog niet moeilijk over.

triomfantelijkDe triomfantelijkheid die door me heen ging toen ik na enkele weken bericht kreeg dat mijn bezwaar terecht was en mij met terugwerkende kracht een uitkering werd toegekend, kan ik nu nog navoelen. Van de bijgevoegde berekening van de nabetaling klopte niets, maar het bedrag was groot genoeg om dat voor lief te nemen. Mijn eerste confrontatie met het verschijnsel Sociale Dienst had uiteindelijk een meer dan bevredigende afloop gekend.

zie deel 2 hier

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s