Van de ene dienst in de andere

zie deel 3 hier

bookcoverVrij snel had ik ander werk gevonden en kon ik mijn uitkering in Den Haag laten beëindigen. Ik ging aan de slag bij de Solidariteits Beweging Suriname in Utrecht, een van de vele derde wereldclubs die Nederland toen nog rijk was. Het was een tussenbaantje, want binnen afzienbare tijd zou ik alsnog mijn vervangende dienstplicht moeten vervullen.

In de herfst van 1978 was het dan zover. Ik werd tewerkgesteld bij het Interkerkelijk Vormingswerk Ontwikkelingssamenwerking in Den Haag, het onbekende broertje van het Interkerkelijk Vredesberaad, en ontving het loon van een soldaat.

Centrum EindhovenDie vervangende dienst duurde anderhalf jaar en liep af in de lente van 1980. Ik was ondertussen verhuisd en woonde in het huurappartementje van mijn vrouw, boven een kruidenierszaak op loopafstand van het centrum van Eindhoven. Het onvermijdelijke moment dat ik op zoek moest naar serieus werk was aangebroken. Ik had geen flauw benul waarnaar ik moest solliciteren.

We stonden aan de vooravond van de economische crisis van de sombere jaren tachtig, die gekenmerkt werden door forse bezuinigingen en een torenhoge werkloosheid, bovendien grotendeels versluierd door het hoge aantal twijfelachtige arbeidsongeschikten. Ruim voor het einde van mijn vervangende dienst solliciteerde ik al, hoewel dit keer de urgentie niet zo groot was omdat mijn vrouw genoeg verdiende om samen van te leven.

afwijzing sollicitatieOp mijn sollicitaties volgden evenzovele afwijzingen. Het was duidelijk dat ik met mijn propedeuse geschiedenis nergens aan de bak zou komen. Ik besloot me in te schrijven bij de deeltijd hbo van de Sociale Academie in Culemborg. In het eerste jaar werden de lessen daar alleen in de avonduren gegeven en hoefde je nog geen relevant werk te hebben. Daarom was dat eerste jaar nogal vrijblijvend. Ik zou wel zien of het me beviel.

Onder de vele sollicitatiebrieven die ik in die gelukkige periode in dat knusse appartementje in Eindhoven schreef, waren er ook twee gericht aan de Sociale Diensten van Rotterdam en … Den Haag. In Rotterdam vroegen ze bijstandsmaatschappelijk werkers, in Den Haag bijstandsambtenaren. Een luttel semantisch verschil zou je denken, maar beide termen hadden een wezenlijk andere gevoelswaarde. Ik kon me niet permitteren om een van beide diensten op voorhand uit te sluiten en had ze dus allebei aangeschreven.

spervuurIn Den Haag werd ik op een wijkkantoor ontvangen. Het afdelingshoofd en een personeelsmedewerker bestookten me met een waar spervuur aan vragen. “Wat doe je als je een slechtnieuwsgesprek moet voeren en de cliënt niet accepteert wat je zegt?”, “Hoe reageer je als je op huisbezoek gaat en je wordt niet binnengelaten?”, “Vind je dat je alle informatie van de cliënt moet verifiëren?”

Het had iets weg van een kruisverhoor waarbij vooral mijn hardheid jegens denkbeeldige cliënten werd beproefd. “Als iemand het na mijn uitleg niet eens is met een beslissing kan hij daar bezwaar tegen maken”, antwoordde ik, uit mijn eigen Haagse ervaring puttend, “maar dan moet ik er zelf wel van overtuigd zijn dat die beslissing ook juist is”, voegde ik er fijntjes aan toe.

Hoe anders verliep het in Rotterdam. Daar werd het sollicitatiegesprek op het hoofdkantoor gevoerd, in een gemoedelijke mist van sigarenrook. De adjunct-directeur en het hoofd personeelszaken hoorden vooral zichzelf graag praten over de spectaculaire veranderingen die directeur Ien Dales in gang had gezet. Ik moest me tussen hun woorden wurmen om ook zelf nog wat naar voren te kunnen brengen. “Dus jullie beschouwen de bijstandsmaatschappelijk spil van het werkproceswerker als de spil van het werkproces”, vatte ik hun vertoog kort en bondig maar ook wel ironisch samen. Beide heren bevestigden dat volmondig.

zie deel 5 hier

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s