Een dag uit het leven van een bijstands-maatschappelijk werker

zie deel 5 hier

hoofdkantoor GSD RotterdamDe Rotterdamse Sociale Dienst heeft een eigen opleidingsafdeling. Van daaruit ben ik gedetacheerd bij een unit die de karakteristieke volkswijken Charlois en Tarwe in Rotterdam-Zuid bedient. Het spreekuur houden we in een voormalig schoolgebouw in de wijk, het administratieve werk handelen we af op het hoofdkantoor aan de andere kant van de Maas.

Na een half jaar heb ik de interne opleiding afgerond en word ik definitief geplaatst op de unit waar ik gedetacheerd ben. De afdeling bestaat uit twee teams. Ik heb het geluk dat ik aan het team Charlois word toegevoegd, want dat team heeft de leukste mensen bij wie ik me snel thuis voel. Het duurt niet lang voordat ik het totale werkpakket uitvoer: spreekuur draaien, op huisbezoek gaan, rapporteren, voorstellen voorleggen aan de beslissingsambtenaar. Ook is er alle ruimte om psychosociale hulp te verlenen.

crisis jaren 80Maar het tij kentert. Het is begin 1982, de crisis verergert. De werkloosheid heeft het eerst en het hards toegeslagen in de arbeidersbuurten van Rotterdam. De wachtkamer wordt met de week voller en onrustiger. Noodgedwongen veranderen we langzaam maar zeker van bijstandsmaatschappelijk werkers weer in bijstandsboeren.

Het is maandagochtend en heel druk in de wachtkamer. Een boom van een vent komt als eerste mijn spreekkamer binnen. Hij produceert enkele onverstaanbare, rauw klinkende kreten. Mijn eerste indruk is dat ik met een boze cliënt te maken heb, want daar heeft het alle schijn van. Maar al gauw blijkt dat ik me vergist heb. De man is doofstom. Zelf lijkt hij daar helemaal geen last van te doofstomhebben, want hij uit zijn woeste klanken alsof iedereen die begrijpt. Wanneer ik, onhandig en niet goed wetend hoe te handelen, iets tegen hem zeg, lacht hij me goedmoedig toe, zonder ook maar een woord van wat ik gezegd heb gehoord te hebben.

Onder het uiten van allerlei kreten en druk gesticulerend deponeert hij een stapeltje verkreukelde papieren op tafel. Na lezing daarvan weet ik dat hij een werkloze bouwvakker is die niet langer recht heeft op een WW-uitkering. Met geïmproviseerde handgebaren laat ik hem weten dat ik moet telefoneren om informatie in te winnen. Het lukt me vervolgens om hem duidelijk maken dat hij recht heeft op een uitkering en dat ik alles voor hem in orde zal maken. Hij slaakt nog wat kreten, slaat me op de schouder en gaat breed grijnzend weg. Een geslaagd menselijk contact en een goed begin van de week.

Diezelfde dag stop ik na de middagpauze een stapeltje dossiers in mijn tas en ga huisbezoeken afleggen. Het is midden in de winter en koud op de fiets. Er zitten enkele aanvragen bij van vrouwen die een uitkering voor levensonderhoud en inrichtingskosten hebben aangevraagd. Ze zijn bij hun man weg en hebben een woning in mijn wijk gekregen, maar beschikken niet over een inkomen en missen de noodzakelijke huisraad. Na enkele huisbezoeken bel ik aan bij een cliënt die een appartement op de eerste etage heeft toegewezen gekregen. De voordeur wordt geopend en ik loop de trap op.

Ik ga de woonkamer binnen en tref een dame aan die zo schaars gekleed is dat de onuitgesproken boodschap maar voor één uitleg vatbaar is. Ik doe alsof mijn neus bloedt en open het gesprek. “Ik schaars geklede dameheb ook nog geen kachel”, merkt de bijna blote mevrouw na korte tijd op. “En dat terwijl het buiten niet bepaald warm is. Echt weer voor winterkleding”, antwoord ik langs mijn neus weg. De vrouw loopt ondanks de lage kamertemperatuur rood aan. “Ik stel voor om het gesprek nu te beëindigen,” zeg ik, “laten we een nieuwe afspraak maken”.

Wanneer ik later die week weer bij haar aanbel, blijkt ze nog steeds geen kachel te hebben. Maar ze zit er wel warmpjes bij.

zie deel 7 hier

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s