Gerommel in Rotterdam (slot)

zie deel 7 hier

Het bijstandsmaatschappelijk werk is er door de crisis niet leuker op geworden. Er wordt flink bezuinigd op de sociale uitkeringen terwijl de armoede en verpaupering in mijn volkswijk zienderogen toenemen. De mogelijkheden om immateriële hulp te verlenen beslissingsambtenaarnemen navenant af. Bovendien sta ik niet meer onbevangen in het werk. Hoog tijd om naar een andere functie om te zien. Ik solliciteer met succes naar de functie van beslissingsambtenaar.

Begin 1984 verkas ik naar de unit Het Oude Westen, een wijk grenzend aan het centrum van Rotterdam, vlakbij de West-Kruiskade, die als thuis- en vrijhaven van de voornamelijk Surinaamse heroïnedealers volgens De Volkskrant te boek staat als “de gevaarlijkste straat van het land”.

kantoor Het Oude WestenDe unit waar ik kom te werken is gevestigd in een ruimte boven een buurthuis voor Surinaamse jongeren. De entree is met geen pen te beschrijven: niet alleen een enorme rommel, maar ook overal rondhangende dealers en junks. Onvoorstelbaar dat daar cliënten ontvangen worden. Er hangt een intimiderende sfeer en vaak gaan we expres met meerderen tegelijk naar huis. Ook eenmaal binnen merk je dat er zich een verdieping lager het een en ander afspeelt. Het komt niet zelden voor dat de vloer dreunt van de keiharde disco die beneden ons wordt gedraaid.

Behalve de kleine criminaliteit waarmee ik in deze periode indirect in aanraking kom, zijn er ook de uitkeringsfraudeurs binnen ons werkveld. We doen vooral ons best om de grove vormen van fraude en misbruik zo goed mogelijk te voorkomen en te bestrijden.

fraudeVeel vreemder dan de doorsnee fraudegevallen is de fraude die actief wordt bevorderd door de plaatselijke politiek. Zo heeft de nachtburgemeester van Rotterdam op voorspraak van de dagburgemeester een bijstandsuitkering toegekend gekregen. Wanneer hij halverwege de jaren tachtig opduikt in een reclamespot op televisie wordt vanuit het stadhuis druk op ons uitgeoefend om zijn uitkering te handhaven. Maar dat gebeurt niet. We stoppen zijn uitkering en er volgt geen reactie.

Van het allervreemdste fraudegeval word ik op een avond op de hoogte gesteld. Iemand van het hoofdkantoor belt me thuis op. “Een van de bijstandsmaatschappelijk werkers van de unit waar jij gedetacheerd bent heeft op behoorlijke schaal gefraudeerd”. Ik ben even stil van deze onverwachte mededeling. “En waarom bel je mij daarover op?”, vraag ik. “Je bent er in zekere zin bij betrokken, omdat het om uitkeringen gaat waar jij een beslissing op hebt genomen”, antwoordt hij. “Wat?! Dat is onmogelijk, dat kan ik me niet voorstellen”, reageer ik geschrokken.

politie voor de deurIk zie de politie al voor de deur staan, want interne fraude wordt snoeihard aangepakt en ook al weet ik zelf natuurlijk dat ik niet gefraudeerd heb of daaraan medeplichtig ben, ik heb het gevoel dat ik dat ook moet kunnen aantonen. “Niemand denkt dat jij er iets mee te maken hebt, maar we vonden het toch goed om je alvast in te lichten.” “Ik héb er ook niks mee te maken, maar bedankt voor je telefoontje, al kan ik niet zeggen dat ik er blij mee ben”.

De dader heeft enkele dossiers aan laten maken op naam van niet bestaande cliënten, zelf nepaanvragen ingevuld en alle benodigde paperassen vervalst. Ik heb zijn voorstellen met mijn beslissingen gefiatteerd. Hoe moet ik bewijzen dat ik er niets mee te maken heb en zo onschuldig ben als een pasgeboren lammetje? Het telefoontje van het hoofdkantoor heeft me niet gerustgesteld.

De volgende dag blijkt mijn angst ongegrond. Ik krijg de desbetreffende dossiers te zien en kan vaststellen dat de fraudeur uitermate kundig te werk is gedaan. Aan werkelijk niets is te zien dat er sprake is van vervalsing en alle benodigde bescheiden zitten in de dossiers. Daarom ben ik ook niet verhoord en is mij niets verweten.

Omdat de dader té grondig te werk is gegaan, is hij door de mand gevallen. Toen de fraude-uitkeringen eenmaal liepen, heeft hij, volkomen overbodig, aanvragen om op vakantie te mogen ingevuld handtekeningenen daar zelf een beslissing op genomen. Om het nog echter te laten lijken. Dankzij een zeer alerte administratief medewerkster kwam de fraude aan het licht. Zij vond de handtekeningen op de vakantieaanvragen verdacht veel op elkaar lijken en heeft dat gemeld. Zo is het balletje aan het rollen gegaan en konden ze de dader in zijn kraag grijpen.

Het is een heel aparte gewaarwording dat een medewerker met wie ik bijna dagelijks contact had een heuse fraudeur is. Hij gokte op de paardenrennen in Duindigt en was daar verslaafd aan geraakt. Het was een rustige, moeilijk te peilen, heel beleefde en vriendelijke man. Ik voel me misbruikt, maar kan mezelf absoluut niets kwalijk nemen. De vervalsing was werkelijk briljant uitgevoerd. Al met al geeft dit voorval me een extra zetje om mijn professionele horizon te verbreden. Ik ben klaar voor een baan buiten het sociale uitkeringsproces.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s