Categorie archief: Van alles (en nog wat)

Onbekende meesterwerken van Boudewijn de Groot

Nederlands is een uiterst moeilijke, maar zeer literaire taal.
Je kunt er heel mooie dingen mee doen.”   –  Lennaert Nijgh

boudewijn de grootBoudewijn de Groot (1944) is Nederlands belangrijkste singer-songwriter. Daar zeg ik niets nieuws mee. Ook de man die Boudewijn van zoveel prachtige songteksten voorzag, zijn veel te vroeg overleden vriend Lennaert Nijgh (1945-2002), is een grootheid als schrijver van veelzijdige en literaire liedteksten.

Over beide heren hoef ik niet uit te weiden. Bekijk de recente en in mijn ogen boeiende documentaire over Boudewijn de Groot Kom nader, waarin ook Lennaert Nijgh figureert.

Hier wil ik aandacht besteden aan enkele liedjes van Boudewijn (de meeste voorzien van Lennaerts tekst) die nauwelijks bekend zijn.

Want wie kent Land Van Maas en Waal, Verdronken Vlinder, Prikkebeen, Jimmy, Avond, Testament en al die andere hits niet? Ze zijn nog steeds zeer de moeite van het beluisteren waard en geven een goed beeld van de tijd waarin ze zijn gemaakt, ook al zijn ze tijdloos.

lennaert nijgh -Maar Aeneas Nu, Schemering of het zo intieme lied Ik Zal Je Wat Vertellen is voor de meesten andere koek. Dat waren geen hits, zoals het aantal views op YouTube aangeeft, en ze kwamen tot voor kort ook niet voor in het live repertoire van Boudewijn.

Onlangs heb ik alle twaalf studioalbums van Boudewijn de Groot beluisterd, met de bedoeling om de minder bekende songs van grote kwaliteit in het zonnetje te zetten. Uiteindelijk heb ik gekozen voor zeven liedjes, voor elke dag van de week één.

De teksten zijn hier terug te vinden én opgenomen in (de commentaren bij) de nummers op YouTube.

1De reiziger – 1973 (Nijgh/De Groot)

Volgens Boudewijn was dit Lennaerts favoriete tekst. Het heeft iets weg van het Bijbelverhaal over de Verloren Zoon. Er zijn zonder enige twijfel eigen emoties van Lennaert in verwerkt. En het lijkt wel of Boudewijn dan op zijn best is. De muziek is prachtig, met een mooie vioolsolo van Vera Beths. Boudewijns zang is ongewoon krachtig.

2Aeneas nu – 1968 (Nijgh/De Groot)

Het verhaal gaat dat Boudewijn enkele woorden van de tekst van Lennaert veranderd heeft, maar ik ben ervan overtuigd dat Lennaert er een grote hand in heeft gehad. Boudewijn zingt over een eindeloze reis, een mooie metafoor voor het leven zelf, zij het dat dat eindig is. De video is een authentieke opname en geheel in de geest van die tijd.

3Wie kan me nog vertellen – 1968 (tekst en muziek De Groot)

Boudewijn had net de samenwerking met Lennaert verbroken (om die enkele jaren later weer te herstellen) en verkeerde, zoals hij zelf zegt, in een zoekende fase. Zijn tekst is duidelijk beïnvloed door Lennaert en bevat eigenaardigheden die in combinatie met de muziek  een ‘psychedelisch’ effect beogen: “Waar is die zoete kouwe tijd? Waar is die in de gauwigheid? Leve de ik-hou-van-jouwigheid. ”

4Schemering – 2015 (tekst en muziek De Groot)

Het thema van dit lied is afscheid. Boudewijn toont zich hier een volleerd tekstschrijver. Ik ken de achtergrond van het lied niet, misschien zijn het overlijden van Lennaert Nijgh en wat daaraan vooraf ging erin verwerkt. Tekst en muziek zijn volledig in balans.

5Pastorale eigen versie – 1968/2003 (Nijgh/De Groot)

Dit lied is een combinatie van live gezongen delen door Boudewijn met Liesbeth List in 2003 en enkele delen van een studio-opname uit 1969 door Liesbeth List met Ramses Shaffy, voor welk duo dit lied oorspronkelijk is geschreven. Het is zowel tekstueel als qua muziek een monumentaal werk, dat hier niet mag ontbreken. Bovendien bevat deze versie de enige keer Boudewijn zelf dit lied zingt.

6Ik ben een zoon – 2015 (tekst en muziek De Groot)

Boudewijn vertelt over het wrede lot dat zijn moeder moest ondergaan. Ze vond de dood in een Jappenkamp, kort na zijn geboorte in 1944. Boudewijn beantwoordt de vraag of hij nog eens wil terugkeren naar zijn geboorteland. Vooral de zinsnede “Ik ben een zoon van grauwe westerstranden” spreekt mij aan.

7Ik zal je iets vertellen – 1973 (Nijgh/De Groot)

De tekst van dit lied is van zo’n grote eenvoud en emotionele kracht dat hij me recht in het hart raakt. Het is ongetwijfeld Lennaerts meest persoonlijke tekst. De muziek van Boudewijn is magnifiek. Het lijkt of beiden hier samenvallen: Boudewijn zingt Lennaert.

In een volgend stukje wil ik aan de hand van de tekst ingaan op de vraag waarom dit lied zo’n grote emotionele impact op mij heeft.